Dialogi - trudna sztuka?

Moderator: Strażnicy

Post Reply
User avatar
Lalaith
Krzykaczka
Posts: 176
Joined: Sat, 26 May 2007, 20:19
Location: z Dalekiej Drogi
Contact:

Dialogi - trudna sztuka?

Post by Lalaith » Thu, 20 Dec 2007, 11:22

Dialogi – trudna sztuka?

Jeśli chodzi o dialogi, w naszej twórczości początkujących pismaków ;) często występują dwie skrajności: albo w kilometrowych dyskusjach w ogóle nie ma miejsca na „didaskalia” (tak dla wygody zwykłam nazywać opisy określające, kto co powiedział lub co w trakcie tego mówienia zrobił) co owocuje suchym postem bez opisów, albo wstawia się je dosłownie po każdej wypowiedzi.

Pierwsze rozwiązanie sprawia, że czytelnik/Maestro/Współgracz szybko może pogubić się w rozmowie, drugie na dłuższą metę daje wrażenie monotonii.

Jeżeli rozmawiają dwie osoby, wystarczy tylko od czasu do czasu wtrącać informacje o tym, co kto mówi, co oczywiście nie oznacza, że koniecznie mają one przybierać formę: „powiedział (krzyknął, szepnął, zapytał, warknął itp.) + imię” szczególnie, że w sytuacji gier typu PBF bohaterowie graczy mówią sami za siebie, a każdy z nas prowadzi jedną postać. Lepiej jest przeplatać dialog opisami mimiki i gestykulacji naszej postaci i tego, co robi w trakcie rozmowy – oczywiście również bez przesady, aby tekst nie sprawiał wrażenia sztuczności.


ZASADY PISANIA DIALOGÓW

Okazuje się, że to problem o wiele bardziej skomplikowany niż się wydaje i napisanie poprawnego dialogu potrafi być rzeczą trudną nawet dla doświadczonego Gracza. Mam nadzieję, że przez omówienie wielu różnych przykładów, uda mi się przekazać Wam ogólne zasady. Wierzcie mi, to nie jest trudne, jak już się załapie, o co chodzi :)

1)dialogi piszemy od myślników

2)znaki zapytania, wykrzykniki i wielokropki stawiamy na końcu wypowiedzi niezależnie od tego, co znajduje się dalej; po tych znakach interpunkcyjnych zasada wielkiej i małej litery nadal obowiązuje

3) po zakończeniu wypowiedzi bohatera nie stawiamy kropki, gdy to, co jest dalej, bezpośrednio wiąże się z wypowiedzią, a tekst dalej zaczynamy z małej litery; przykład:

- Witaj – powiedziała z uśmiechem dziewczyna.
- Nie dotykaj tego – usłyszało dziecko, gdy wyciągało rękę po nóż.

albo:
- Witaj, mamo – powiedział Krzyś.
Kropka znajduje się na końcu zdania (to, co widzicie powyżej, wbrew pozorom, jest jednym zdaniem). Po „mamo” nie ma kropki, gdyż tekst znajdujący się dalej odnosi się bezpośrednio do wypowiedzi. A skoro nie ma kropki po „mamo”, po myślniku kontynuujemy pisanie z małej litery.

4) po zakończeniu wypowiedzi bohatera stawiamy kropkę, gdy to, co znajduje się dalej, nie odnosi się bezpośrednio do pierwszej wypowiedzi, a tekst po niej zaczynamy z wielkiej litery; przykłady:

- Witaj. - Dziewczyna przywitała chłopaka promiennym uśmiechem.
- Nie dotykaj tego. - Wyraz twarzy mężczyzny skłonił dziecko do posłuszeństwa.

albo:
- Witaj, mamo. - Krzyś rzucił się mamie na szyję.
Tu z kolei mamy dwa zdania. Pierwsze, to wypowiedź bohatera. Kolejne, to już narracja, określająca, co bohater robi, a co nie łączy się bezpośrednio z jego wypowiedzią. Kropka występuje więc po słowach bohatera i po opisie czynności.

5)
- Witaj, mamo – powiedział Krzyś. - Bardzo za tobą tęskniłem – dodał po chwili i rzucił się jej na szyję.
W tym przykładzie widzimy kwestię wypowiadaną przez bohatera, przerwaną wtrąceniem narratora. Zasada analogiczna, jak w przykładzie 1, mamy tu dwa takie same zdania, jedno po drugim.

6)
- Witaj, mamo. - Krzyś rzucił się mamie na szyję. - Bardzo za tobą tęskniłem – dodał, przytulając ją mocno.
Tu mamy mieszankę przykładu 2 i 1. Początek wypowiedzi bohatera, następnie wtrącenie narratora nie związane bezpośrednio z wypowiedzią, dalej znów bohater i narrator, tym razem w jednym zdaniu. W sumie trzy zdania, a co za tym idzie, trzy kropki i trzy wielkie litery.

7)
- Witaj, mamo! - zawołał Krzyś. - Tęskniłaś za mną? - spytał, przytulając się do mamy.
Analogicznie do przykładu 3, z tym, że zastosowano znaki zapytania i wykrzykniki. One nie muszą kończyć wypowiedzi, więc mogą znaleźć się w środku zdań. Jednak równie dobrze można ich użyć w zdaniach typu 2, wtedy spełniają rolę kropki.

To chyba najczęstsze przykłady, w których można się pogubić. Kończąc, muszę zwrócić uwagę jeszcze na jedno, gdyż bardzo często pojawia się następujący błąd:
- Witaj, mamo – powiedział Krzyś
Jak widać, zdanie nie jest zakończone kropką. Nie wiem, skąd to się bierze, ale zdarza się często, nawet mnie samej :oops: Zaznaczam więc: Jest to zdanie, jak każde inne i musi się kończyć kropką (za słowem „Krzyś” oczywiście).

Polecam analizę opisanych wyżej „przygód Krzysia” zarówno nowym, jak i doświadczonym użytkownikom. Jeśli uważacie, że pominęłam coś istotnego, zaznaczcie to proszę w komentarzach.


Poprawny dialog wygląda więc tak:
- Zadzwoń do mnie jutro - powiedziała. - Dziś nie mam już czasu.


Nie stawiamy kropki przed drugim myślnikiem, ponieważ po nim występuje czasownik, który określa czynność jaką wykonuje osoba wypowiadająca to zdanie (np. krzyknęła, powiedziała, uśmiechnęła się, szepnęła). Kropkę stawiamy zaś po czasowniku, przed myślnikiem, ponieważ po nim zaczynamy nowe zdanie.

Jeśli go nie zaczynamy, nie stawiamy kropki, a to, co znajduje się za myślnikiem zaczynamy małą literą, ponieważ jest to kontynuacja pierwszego zdania, np.

- Zadzwoń do mnie jutro - powiedziała - bo dziś nie mam czasu.

Kolejny przykład:
- Zadzwoń do mnie jutro. - Dziewczyna skierowała swój wzrok na przechodnia, wyglądającego znajomo. - Dziś nie mam już czasu.

Kropkę stawiamy na koniec pierwszej wypowiedzi, ponieważ po myślniku zaczynamy nowe zdanie. Dlatego też na początku jest wielka litera.

Pamiętajmy też o zasadzie, która mówi, że w dialogach nie piszemy zwrotów grzecznościowych typu ciebie, tobie, pani, panu z wielkiej litery. Używamy ich w takiej formie tylko w listach.




INTERPUNKCJA:

1) po znakach interpunkcyjnych stawiamy spacje (w przypadku myślników, także przed nimi, czyli myślnik znajduje się między dwoma spacjami)

2) znaki interpunkcyjne stawiamy pojedynczo, wyjątkowo można użyć trzech wykrzykników lub znaków zapytania, znaku zapytania z wykrzyknikiem (nigdy w odwrotnej kolejności). Można też poprzedzić wykrzyknik lub znak zapytania wielokropkiem, lecz takie połączenia służą podkreśleniu czegoś szczególnego i nie należy ich nadużywać.

3) między znakami interpunkcyjnymi nie stawiamy spacji

4) wielokropek składa się z trzech kropek – ani mniej ani więcej i nie ma od tej zasady wyjątków.



KOLOKWIALIZMY I WULGARYZMY

1)wyrazów potocznych używamy jedynie w dialogach. Aby rzecz doprecyzować – mam na myśli wyrazy występujące w języku mówionym, a niekoniecznie w języku pisanym, zwroty nie zawsze poprawne gramatycznie, zdania ze składnią przestawną itd.

Czyli zdanie typu:
- Marcusie, weźże z łaski swojej rusz te cztery litery i podaj paniczowi jakie jadło...

jest dopuszczalne w użyciu, mimo że składa się w większości z wyrazów używanych w mowie potocznej. Zresztą, nie zauważyłam jak dotąd, aby gdziekolwiek umieszczono jakieś restrykcje na ten temat :) W końcu nasze postaci to w większości prości ludzie, a nie książęta, posługują się więc językiem nie zawsze literackim... Należy jednak zawsze pamiętać o koncepcji postaci i zastanowić się, czy uzycie tego typu zwrotów jest w naszym przypadku uzasadnione.

2) wyrazy powszechnie uznawane za obelżywe mogą wystąpić tylko w uzasadnionych przypadkach w wypowiedziach bohaterów tzn. nie powinniśmy miotać wulgaryzmami każdorazowo, kiedy postać otwiera usta, by cos powiedzieć. Raz, że jest to zupełnie niepotrzebne, a dwa, że świadczy o braku jakiejkolwiek ogłady ze strony postaci. Zrozumiałe, że w sytuacji wybitnie stresowej, czy podczas kłótni może się zdarzyć ostrzejsza wymiana zdań. Ale ograniczmy ją tylko do tych dwóch wypadków.

W ramach prośby Astaraela dodam tylko, że powyższe „kwiatki językowe” należy pisać kursywą, jeśli zaś chodzi o dosadne wyrażenia, to lepiej użyć barwnego opisu, niż jednego, prostackiego słowa ;)
Być beznadziejnie niepewnym i szaleńcem nadziei
~~~~~~~~~~~~
Dziewczyna o delikatnej urodzie; długie rzęsy, bursztynowo zielone oczy. Usta w kolorze płatków maków. Krótko ścięte kręcone włosy w kolorze kasztanowo rudym nadają jej nieco zawadiacki wygląd. 160cm wzrostu i 55kg.